CO TO JEST

W jaki sposób zdefiniować wolnomularstwo? To pytanie nie ma właściwie jednej odpowiedzi. Spróbujemy opisać pewien model, nie uzurpując sobie prawa do definicji. Pragniemy tylko pomoc osobom po raz pierwszy stykającym się z tym zjawiskiem zrozumieć o czym opowiadamy.

Wolnomularstwo niewątpliwie jest to stowarzyszenie ludzi o pewnych wspólnych poglądach na życie. W literaturze, szczególnie encyklopedycznej, padają stwierdzenia typu „parareligijno-etyczny, ponadnarodowy ruch”, stowarzyszenie filozoficzne. Sami masoni nazywają się Zakonem.

Wywodzą swój rodowód z organizacji cechowych budowniczych średniowiecznych katedr i bractw rycerskich. Każde z tych określeń jest w pewnym sensie prawdziwe i każde budzi w części wolnomularzy skrzywienie niesmaku. Może dlatego że nie jest to ruch jednolity, nie ma jednego ośrodka władzy, jednolitego systemu wartości. Jest to olbrzymia rzesza organizacji działających niezależnie od siebie, często nawet nie uznających siebie nawzajem. Sami wolnomularze przez wieki określając swoją organizację mówili nie o ścisłych cechach tylko o landmarkach, swoistych znakach granicznych, określających co jeszcze jest masonerią, a co już nią nie jest.

Jakie cechy są charakterystyczne dla wszystkich i wyróżniają organizacje wolnomularskie nadając im swoisty charakter? Przede wszystkim inicjacyjny charakter. Do wolnomularstwa nie można wstąpić ani się zapisać. Niezbędny jest cykl działań mających swoje korzenie w starych tradycjach będących inicjacją profana w nową drogę życia. Inicjacja ma na celu uświadomienie profanowi wagę podjętych zobowiązań. Inicjacja jest związana z dobrowolnym przyjęciem na siebie reguł postępowania, można powiedzieć pewnego kanonu etycznego i moralnego, wynikającego ze wspólnych dla wszystkich wolnomularzy wartości zawierających się w hasłach Wolność, Równość i Braterstwo. W trakcie inicjacji zapoznaje się adeptów z zasadami i celami ruchu. Bogaty ceremoniał i symbolika (fartuchy, rękawice, kielnie, młotki itp.) mają integrować wolnomularzy i podkreślać elitarny charakter loży. Konieczne jest także podkreślenie, że wolnomularstwo nie narzuca swoim członkom żadnego dogmatu, pozostawiając każdemu swobodę akceptacji proponowanych mu nauk. Pod tym względem nie jest on drogą wiary, lecz drogą poznania opartą na osobistym poszukiwaniu i szczerym pragnieniu stania się lepszym. Masoneria stawia sobie za cel doprowadzenie ludzkości do powszechnego braterstwa, pomyślności i solidarności poprzez doskonalenie ludzi i zniwelowanie różnic religijnych i stanowych.

Wolnomularstwo jest więc organizacją filozoficzną, inicjacyjną. Nie będąc ani sektą ani religią, ani też ruchem socjopolitycznym, skupia mężczyzn, mężczyzn i kobiety lub same kobiety należące do różnorakich wyznań i wszelkich kategorii społecznych. Jak pokazuje Tradycja i historia, nie jest on tworem Jednostki, ani Proroka, ale dziełem przekształcania się idei i chęci poznania. Nie jest także sektą, ponieważ nie wymaga od swoich członków podporządkowania się „guru” czy przewodnikowi mającemu wyłączność na prawdę. Nie ma żadnych dogmatów w które trzeba by uwierzyć. W lożach każdy wyciąga konkluzje z własnych przemyśleń i konfrontuje je z własnym oglądem świata. Reasumując masoneria jest tworem składającym się z wielu bardzo różnorodnych organizacji mającej wspólne cechy umożliwiające budowanie społeczności opartej na poszanowaniu systemu etycznego i filozoficznego. Owiana jest mitem tajemniczości i posiadania wiedzy tajemnej dającej władzę nad światem. Jedyną tajemnicą jest brak tajemnicy. Jest organizacją dyskretna. Jedyną wiedzę którą posiada to wiedza wynikająca z własnego przeżycia jej członków i prawego sposobu życia wynikającego z zachowania zasad moralnych. Największą wartością masonerii jest wykształcenie społeczności opartej na modelowych zasadach współżycia. Im większa będzie ta społeczność, im większy będzie krąg ludzi uznających te zasady współżycia za własne tym lepszy będzie świat wokół nas. A zasady te są proste. Wolnomularz poszukuje tego co łączy ludzi i próbuje usunąć to, co ich rozdziela, aby nadać formę ideałowi wszechjednoczącego braterstwa